پنج شنبه , سرطان ۲۸ ۱۳۹۷
خانه / تحلیل / سیاست فروشانِ ارزان فروش

سیاست فروشانِ ارزان فروش

از چندی به این سو بازار مهمان‌داری هرات گرم شده است. افراد و گروهای مختلف “پاچه” بالا زده‌اند و با نام‌ و بهانه‌های متفاوت به این شهر سرازیر می‌شوند. جالب این است که گاهی این بازار به قدری گرم و داغ می‌شود که مهمانان با هم تصادف می‌کنند و هراتیان هم به رسم مهمان‌نوازی بیش از توان خود، خوش خدمتی کرده و خرج‌شان می‌کنند.

در مهم و استراتژیک بودن هرات تردیدی وجود ندارد اما این شهر هیچ سیاستمدار و بازیگر فعال و تاثیر گذاری که در شرایط کنونی بتواند گلیم این جغرافیا را از منجلابِ معضلات اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و… بیرون کند، وجود ندارد تا ازیک طرف نمایندگی فعال  و اصلحی در زد و بندهای سیاسی مرکز به نفع هرات نشینان داشته باشد، و از سویی هم  جلو سوءاستفاده‌ی منابع استراتژیک هرات را در سیاست بازی‌های داخلی بگیرد.

هرات در سالیان متمادی بزرگترین قطب اقتصادی و فرهنگی افغانستان شناخته شده اما این خطه مهم در معادلات سیاسی و تصامیم بزرگ ملی نقشی کمرنگ و منفعل ایفا کرده است. هراتیان که دانش اندوزی، تمدن، فرهنگ، هنر و دولت داری بسزایی در درازنای تاریخ داشته‌اند، متاسفانه اکنون در صحنه سیاسی نوین و بعد از کنفرانس “بن” نادیده گرفته شده و به حاشیه رانده شده‌اند. علت را شاید بتوان در عملکرد ضعیف رهبران سنتی و شناخته شده این پهنه عریض خلاصه کرد که در میدان مبارزات سیاسی داخلی باخته‌اند.

اما چرا هراتیان قمار سیاست را  باخته‌اند و چه عاملی سبب انفعال سیاسی هری نشینان شده است؟
ظاهرا عوامل گوناگونی در این زمینه نقش دارد؛ اما به نظر صاحب این قلم از همه مهمتر و موثرتر؛ نداشتن ذائقه سیاسی فعال و  توجه زیاد هراتیان  به مسایل ادبی- فرهنگی و نا آشنایی با معاملات سیاسی در میدان داخلی کشور است.

افرادی که از بیرون وارد هرات می‌شوند این حرف را بارها تکرار کرده‌اند که هرات در شعر و ادب، علم و فرهنگ و عرفان الگوی دیگر شهرهاست و همچنان هراتی‌ها در مهمان‌نوازی شهره‌ی افغانستان هستند. من می‌گویم حرف ایشان درست اما عمق اعترافات بزرگواران خوش تعریف؛ خواب کردن پر سیاست ورزی و دور نگهداشتن از جولانگاه سیاست ورزی است.

بزرگترین هدف آن‌ها دلخوش کردن ما و پیش بردن وضعیت به همین منوال است. ما وقتی فرهنگ خوب داریم، اقتصاد خوب داریم و نیروی انسانی متخصص و ورزیده داریم، چرا در بازار سیاست فعال نباشیم و در فرایندهای کلان سیاسی کنشگری نداشته باشیم؟ اگر بخواهیم به خوبی می‌توانیم نقش فعال و تعیین کننده‌ای در سیاست بازی کنیم. روی سخنم بیشتر به آن عده از هراتیانی است که علاقه به کار سیاسی دارند اما نمی‌دانند که چگونه سیاست کنند! هرات پایگاه مشروعیت بخش سیاسی افراد است اما در آخر روز برای ساکنانش تنها تعریف و تمجید خشک و خالی سیاست بازان می‌ماند و بس! افراد و گروه‌هایی که رأی هرات را می‌گیرند هیچ برنامه‌ای برای آینده‌ی مردم این جغرافیا ندارند. تجربه پانزده ساله گواه این ادعا است.

مخالف فرهنگ پذیرفته شده و اصیل مهمانوازی هراتیان نیستم اما خوب می‌دانم که بقول سعدی نیکو سخن؛ “نیکی چو از حد بگذرد نادان خیال بد کند”. ما نباید خود را فرش راه هر کس و ناکسی بسازیم و با چک چک دست؛ این کان پر گهر را در اختیار دیگران بگذاریم. می پذیریم که تامین و تحکیم ارتباطات با دنیای بیرون نیازی اساسی و مهم است و در شرایط کنونی نمی‌توان به تنهایی کاری کرد، اما این را هم باید پذیرفت که شراکت در قدرت سیاسی نیاز اساسی شهروندان هرات است و هرات به عنوان یکی از کلان‌شهرهای افغانستان باید جایگاه درخور و نقش قابل ملاحظه‌ای در معادلات و برنامه‌های کلان سیاسی داشته باشد.

به نظر من مردم هرات به ویژه جوانان، به جای برخوردهای سطحی و بیشتر احساسی با سیاست و دولت­مردان، بهتر است خود را با سلاح دانش سیاسی مسلط ساخته و با درک درست از اوضاع و تحولات سیاسی کشور به کار سیاسی به پردازند. یکی کار سیاسی کردن است و یکی سیاسی کار کردن است که متاسفانه ما هیچ کدام اش را بلد نیستیم. ما از طرفی دچار نوعی سیاست زدگی هستیم و از طرفی به سیاست با دید بسیار سطحی می‌نگریم. اتفاق نظر و دیدگاه مشترک و فراگیر برای وضعیت سیاسی هرات نداریم. افراد و گروه‌های دخیل در سرنوشت سیاسی هرات، به شدت بی برنامه بوده و از آن مهمتر گرفتار پراکندگی و چند پارچگی‌اند. در حالی‌که در شرایط کنونی کشور لازم است همه اقشار و گروه‌ها در صفی واحد قرار گرفته و اهداف واحد برای هراتی بهتر و برتر داشته باشیم.

به صورت کل می‌توان گفت که ما مبتلای نوعی سردرگمی سیاسی هستیم. هر فرد یا گروهی که از هرات به نحوی در پی کار سیاسی است؛ بی هیچ برنامه مدون و راهبردی تن به دنباله روی داده و برای کسب منافع شخصی، سطحی و زود گذر به گونه‌ای پی فرد یا جریانی روان بوده است. باید تلاش کنیم که از گودال حقارت و اسارت و از سردرگمی سیاسی بیرون شویم. تنها به این ترتیب است که هرات از مرحله افت سیاسی به مرحله رشد و پویایی سیاسی می‌رسد. متاسفانه تا زمانی که هرات چنین انتقال مهمی را پشت سر نگذارد و هراتیان از وضعیت منفعل سیاست­ زدگی و سطحی نگری در سیاست بیرون نشوند طبیعی است که در حکومتداری، سهیم شدن در قدرت سیاسی، ایفای نقش مؤثر در کارگاه سیاست و تاثیرگذاری در معادلات و تصامیم بزرگ کشوری، مشارکت سیاسی فعال و دست یافتن به حقوق و خواسته‌های سیاسی خود ناکام بوده و در میدان سیاست همچنان دنباله­رو دیگران خواهیم بود.
از سیاستمداران هراتی می‌طلبم که قاطعانه تصمیم گرفته و سرنوشت شهروندان این ولا را به معامله نگیرند! بیایید با ایجاد اجماع کلان سیاسی، کاری کنیم تا آینده‌ی ما همانند گذشته‌ی ما بی رنگ و بی نقش نماند.
وحید مرزبان-فعال سیاسی

تبلیغات - شرکت توسعه نرم افزار طیان

این را نیز بخوانید

کوهنوردی، ورزشِ ورزش‌ها/ هم تفریح و سرگرمی، هم سلامتی و تندرستی!

هوا نیمه تاریک است و آخرین بازمانده لشکر سیاهی شب با سرباز تازه نفس صبح …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *