سه شنبه , عقرب ۲۹ ۱۳۹۷
خانه / افغانستان / روزنامه نگاری؛ موافق مخالفان یا موافق موافقان؟!

روزنامه نگاری؛ موافق مخالفان یا موافق موافقان؟!

بارها خبرنگاران و روزنامه نگاران به یکدیگر خرده گرفتند که مبادا با پخش یا نشر خبری تبدیل به تریبون مخالفان مسلح شوند! حال آنکه بسیاری از ما هنوز در شیبِ پیچِ اول مکتب روزنامه نگاری گیر مانده‌ایم و نتوانستیم از این کوچه‌ها به دلایلی بگذریم.

بازار روزنامه نگاری در کشور تنها به شناختن عناصر و ارزش‌های خبری خلاصه شده؛ حال آنکه روزنامه نگاری دارای فنون و پیچیدگی‌های مختص به ذات خود است و با نگرشی سطحی نمیتوان به هر کسی لقب روزنامه نگار داد.

ابتدایی‌ترین و البته مهمترین ابزار یک روزنامه نگار؛ واژه‌هایی است که در ذهن او تلنبار شده و باید از این واژه‌ها به درستی استفاده کند تا مبادا ناخواسته تبدیل به تربیون مخالفان سیاسی و نظامی دولت شود.

استفاده از واژه‌ها شاید از دید خیلی‌ها کار ساده‌ای بنظر آید اما چیزی که میان یک روزنامه نگار مبتدی و باتجربه فرق دارد؛ استفاده‌ی درست از واژه‌ها با توجه به بار معنایی آن‌هاست.

ترادف، تضاد، تناسب و هم پوشی از مهمترین روابط معنایی میان واژه‌ها هستند که باید یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای با همه ی آن‌ها به خوبی آشنایی داشته باشد.

این موضوع دقیقا در شرایطی مطرح می‌شود که هنوز شمار زیادی از سایت‌ها و پایگاه‌های خبری افغانستان در مطالب خود از واژه‌هایی استفاده می کنند که بار معنایی شان به سود مخالفان سیاسی و نظامی است.

بطور مثال در یکی از سایت‌های خبری آمده بود که “در درگیری نیروهای امنیتی با طالبان ۱۰ مخالف مسلح کشته و ۳ تن دیگرشان اسیر شدند.”!

اسیر، گرفتار، بازداشت و دستگیر از واژه‌های مترادف یکدیگر هستند اما از نگاه بار معنایی متفاوت‌اند.

کاربرد واژه‌ی اسیر برای مخالفان مسلح دولت در واقع بی‌گناهی آنان را در ذهن مخاطب تداعی می‌کند و بهتر است در اینگونه موارد از واژه‌ای دیگر استفاده شود.

استفاده‌ی نادرست از واژه‌ها در خبرنویسی تنها به واژه‌ی “اسیر” ختم نشده بلکه از واژه‌ی “ترور” که این روزها کاربرد فراوانی دارد نیز در بسیاری از خبرها و گزارش‌ها درست استفاده نشده است.

“ترور” و “قتل” دو واژه‌ای هستند که به یک مفهوم ختم می‌شوند اما استفاده از واژه‌ی “ترور” برای قتل‌هایی است که برای رسیدن به هدف خاصی از پیش طراحی شده باشد اما واژه ی “قتل” کاربرد عام شمول دارد و اینجاست که نقش تضمن در ادبیات برجسته می‌شود.

گذشته از این‌ها؛ واژه‌ها بارهای معنایی متفاوتی می‌توانند داشته باشند. از جمله بار حقوقی، مذهبی، عاطفی و حتی توهینی و…!

بطور مثال سه واژه‌ی “قدغن، حرام و مضر”، به طور کل دارای یک معنی هستند اما واژه‌ی اول بار حقوقی، دومی بار مذهبی و سومی بار صحی دارد.

در این راستا مثال‌های زیادی وجود دارد از جمله “مرد، جان باخت، کشته شد، به قتل رسید، شهید شد” و …

توجه به بار معنایی واژه‌ها تنها شمه ای از فنون روزنامه نگاری است؛ حال آنکه بازار روزنامه نگاری کشور از افرادی اشباع شده که نه تنها به سود جامعه ی خبرنگاری نبوده بلکه سبب خدشه دار شدن هویت روزنامه نگاران نیز شده است.

اینجاست که باید نهادها و کمیته‌های روزنامه نگاری یا به فکر آموزش هر چه بیشتر روزنامه نگاران شوند و یا به دنبال حذف افراد غیر حرفه‌ای از این وادی باشند.

نویسنده: محمد احمدی-مدیر خبر رادیو معراج

تبلیغات - شرکت توسعه نرم افزار طیان

این را نیز بخوانید

کوهنوردی، ورزشِ ورزش‌ها/ هم تفریح و سرگرمی، هم سلامتی و تندرستی!

هوا نیمه تاریک است و آخرین بازمانده لشکر سیاهی شب با سرباز تازه نفس صبح …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *